Veelvoorkomende Ziektes bij Kittens

Kattenziekte is een van de gevaarlijkste virusziektes voor kittens. Het wordt veroorzaakt door het feline parvovirus en is zeer besmettelijk. Het virus tast het maag-darmkanaal en het beenmerg aan, waardoor de witte bloedcellen drastisch afnemen.

Symptomen:
- Ernstige, vaak bloederige diarree
- Hevig braken
- Hoge koorts (40-41 graden Celsius)
- Extreme uitdroging
- Lusteloosheid en weigeren van voedsel
- Snel gewichtsverlies

Besmetting:
Het virus verspreidt zich via ontlasting, urine en speeksel van besmette katten. Het is extreem resistent en kan maandenlang overleven op oppervlakken, in de grond en op voorwerpen.

Behandeling en prognose:
Er is geen directe behandeling tegen het virus zelf. De behandeling is ondersteunend: infusen tegen uitdroging, anti-braakmiddelen en antibiotica tegen secundaire infecties. Bij onbehandelde kittens is de sterfte zeer hoog: 50-90%. Met intensieve zorg overleven meer kittens, maar de ziekte blijft ernstig.

Preventie: Vaccinatie is de beste bescherming. De basisvaccinatie (RCP) beschermt tegen kattenziekte.

Niesziekte is een verzamelnaam voor bovenste luchtweginfecties bij katten, voornamelijk veroorzaakt door twee virussen: het feline herpesvirus (FHV-1) en het feline calicivirus (FCV).

Symptomen:
- Veelvuldig niezen
- Waterige of etterende ooguitvloeiing
- Neusuitvloeiing (eerst helder, later dik en geel)
- Koorts en verminderde eetlust
- Mondulcera (bij calicivirus)
- Rode, ontstoken ogen (conjunctivitis)
- Moeizaam ademhalen door verstopte neus

Bijzonderheden:
Het herpesvirus blijft na besmetting levenslang in het lichaam aanwezig (latent). Bij stress, ziekte of een verminderde weerstand kan het virus opnieuw actief worden. Dit betekent dat katten die niesziekte hebben gehad, hun hele leven opflakkeringen kunnen krijgen.

Behandeling:
Bij milde gevallen geneest niesziekte vaak vanzelf in 1-3 weken. Ondersteunende behandeling kan bestaan uit:
- Neusdruppels om de luchtwegen open te houden
- Oogdruppels of -zalf bij oogontsteking
- Antibiotica bij secundaire bacteriele infecties
- Voedingsondersteuning (opgewarmd voedsel ruikt sterker en stimuleert eetlust)

Preventie: Vaccinatie (onderdeel van de RCP-vaccinatie) vermindert de ernst van de ziekte aanzienlijk.

FIP is een van de meest gevreesde kattenziektes. Het wordt veroorzaakt door een mutatie van het feline coronavirus (FCoV), dat op zichzelf meestal onschuldig is. Bij een klein percentage katten muteert dit virus tot het FIP-virus.

Er zijn twee vormen:

Natte (effusieve) FIP:
- Vocht ophoping in buikholte en/of borstholte
- Opgezette buik
- Ademhalingsproblemen
- Koorts die niet reageert op antibiotica
- Snel verloop (weken tot maanden)

Droge (niet-effusieve) FIP:
- Chronische koorts
- Gewichtsverlies ondanks eetlust
- Oogontstekingen (uveitis)
- Neurologische verschijnselen (wankel lopen, trillen)
- Orgaanschade (lever, nieren)

Behandeling:
Tot voor kort was FIP vrijwel altijd dodelijk. Sinds enkele jaren zijn er echter antivirale medicijnen (GS-441524) beschikbaar die veelbelovende resultaten laten zien. Deze behandeling is kostbaar en duurt minimaal 84 dagen, maar biedt voor veel katten inmiddels een reele kans op genezing.

Belangrijk: Niet elke kat met feline coronavirus krijgt FIP. Het virus is veel voorkomend, maar de mutatie naar FIP is zeldzaam. Stress, een jong leeftijd en een verzwakt immuunsysteem verhogen het risico.

FIV is vergelijkbaar met HIV bij mensen: het tast het immuunsysteem van de kat aan. Het virus wordt vooral overgedragen via bijtwoonden tijdens kattengevechten.

Symptomen:
In het beginstadium zijn er weinig tot geen klachten. Naarmate het immuunsysteem verzwakt, kunnen de volgende symptomen optreden:
- Terugkerende infecties (luchtwegen, mond, huid)
- Tandvleesontsteking (gingivitis/stomatitis)
- Gewichtsverlies
- Vergrote lymfeklieren
- Koorts
- Diarree

Levensverwachting:
Katten met FIV kunnen jarenlang klachtenvrij leven. Met goede zorg en een stressarme omgeving bereiken veel FIV-positieve katten een respectabele leeftijd. Er is geen genezing, maar de kwaliteit van leven kan lang goed blijven.

Preventie: Castratie vermindert vechtgedrag en daarmee het risico op besmetting. Er bestaat geen vaccinatie tegen FIV in Nederland.

FeLV is een retrovirus dat het immuunsysteem en de bloedcelproductie van katten aantast. Het wordt overgedragen via speeksel, bloed, urine en moedermelk. Langdurig nauw contact met een besmette kat is de meest voorkomende besmettingsroute.

Symptomen:
- Bloedarmoede (bleke slijmvliezen, vermoeidheid)
- Gewichtsverlies
- Vergrote lymfeklieren
- Tumoren (lymfomen)
- Verminderde vruchtbaarheid
- Terugkerende infecties door verzwakt immuunsysteem

Prognose:
Niet alle katten die besmet raken, worden ziek. Sommige katten klaren het virus uit hun lichaam. Katten die chronisch besmet raken, hebben een kortere levensverwachting. Gemiddeld overlijdt 80-90% van de chronisch besmette katten binnen 3-4 jaar na diagnose.

Preventie: Vaccinatie is beschikbaar en wordt aanbevolen voor katten die buiten komen. Daarnaast is het testen van nieuwe katten voor ze in contact komen met huisgenoten een verstandige maatregel.

Schimmelinfectie, ook wel ringworm genoemd, is een veelvoorkomende huidaandoening bij kittens. Ondanks de naam heeft het niets met wormen te maken. Het wordt veroorzaakt door schimmels, meestal Microsporum canis.

Symptomen:
- Ronde, kale plekken in de vacht
- Schilferige, korstachtige huid
- Lichte jeuk (niet altijd)
- Gebroken haren rond de kale plekken
- Vooral op kop, oren en poten

Besmetting:
Schimmel is zeer besmettelijk, zowel tussen katten onderling als van kat naar mens (zoonose). De sporen kunnen maandenlang overleven op kussens, dekens, kammen en andere voorwerpen.

Behandeling:
- Antimycotische medicatie (tabletten en/of zalven)
- Behandeling duurt meestal 6-8 weken
- Grondig reinigen van de omgeving is essentieel om herbesmetting te voorkomen
- Isolatie van besmette katten gedurende de behandeling

Tip: Bij kittens uit asielen of met veel katten in huis komt schimmel vaker voor. Laat je kitten bij de eerste tekenen controleren.