Een van de belangrijkste beslissingen die we als katteneigenaar nemen, is het castreren of steriliseren van onze kitten. Het is niet alleen een verantwoorde keuze om ongewenste nestjes te voorkomen, maar het biedt ook gezondheidsvoordelen voor je kat.
In dit artikel bespreken we alles wat je moet weten: wanneer is het beste moment, wat is het verschil tussen castratie en sterilisatie, wat zijn de kosten en hoe verloopt het herstel?
In dit artikel bespreken we alles wat je moet weten: wanneer is het beste moment, wat is het verschil tussen castratie en sterilisatie, wat zijn de kosten en hoe verloopt het herstel?
Castratie vs. Sterilisatie: Wat Is het Verschil?
De termen castratie en sterilisatie worden vaak door elkaar gebruikt, maar er is een belangrijk verschil:
Castratie is het volledig verwijderen van de geslachtsorganen:
- Bij een kater: de teelballen (testes) worden verwijderd
- Bij een poes: de eierstokken (en soms ook de baarmoeder) worden verwijderd
Sterilisatie is het onvruchtbaar maken zonder de geslachtsorganen te verwijderen. De zaadleiders (kater) of eileiders (poes) worden doorgesneden.
In de praktijk wordt bij katten bijna altijd castratie uitgevoerd. Dit heeft de voorkeur omdat castratie ook de hormoonproductie stopt, waardoor gedragsproblemen en bepaalde gezondheidsproblemen worden voorkomen. Bij sterilisatie blijven de hormonen actief, waardoor een poes nog steeds loops wordt en een kater nog steeds kan sproeien.
Castratie is het volledig verwijderen van de geslachtsorganen:
- Bij een kater: de teelballen (testes) worden verwijderd
- Bij een poes: de eierstokken (en soms ook de baarmoeder) worden verwijderd
Sterilisatie is het onvruchtbaar maken zonder de geslachtsorganen te verwijderen. De zaadleiders (kater) of eileiders (poes) worden doorgesneden.
In de praktijk wordt bij katten bijna altijd castratie uitgevoerd. Dit heeft de voorkeur omdat castratie ook de hormoonproductie stopt, waardoor gedragsproblemen en bepaalde gezondheidsproblemen worden voorkomen. Bij sterilisatie blijven de hormonen actief, waardoor een poes nog steeds loops wordt en een kater nog steeds kan sproeien.
Wanneer Castreren of Steriliseren?
De meeste dierenartsen in Nederland adviseren castratie tussen de 4 en 6 maanden leeftijd. Dit is voor de geslachtsrijpheid, zodat ongewenst gedrag en zwangerschap worden voorkomen.
Kater:
Een kater wordt meestal geslachtsrijp tussen 5 en 8 maanden. Het is verstandig om voor die tijd te castreren. Katers die te laat worden gecastreerd, kunnen aangeleerd sproegedrag behouden, zelfs na de ingreep.
Poes:
Een poes kan al vanaf 4 maanden loops worden. De eerste loopsheid kan al leiden tot een ongewenste dracht. Castratie voor de eerste loopsheid wordt daarom aanbevolen. Een poes castreren tijdens de loopsheid is mogelijk, maar de operatie is dan iets gecompliceerder.
Vroegcastratie (8-12 weken):
Bij asielen en fokkers wordt soms vroegcastratie uitgevoerd bij kittens van 8 tot 12 weken. Onderzoek van de Universiteit Utrecht heeft aangetoond dat dit veilig is en geen nadelige effecten heeft op de groei of gezondheid van de kat.
Kater:
Een kater wordt meestal geslachtsrijp tussen 5 en 8 maanden. Het is verstandig om voor die tijd te castreren. Katers die te laat worden gecastreerd, kunnen aangeleerd sproegedrag behouden, zelfs na de ingreep.
Poes:
Een poes kan al vanaf 4 maanden loops worden. De eerste loopsheid kan al leiden tot een ongewenste dracht. Castratie voor de eerste loopsheid wordt daarom aanbevolen. Een poes castreren tijdens de loopsheid is mogelijk, maar de operatie is dan iets gecompliceerder.
Vroegcastratie (8-12 weken):
Bij asielen en fokkers wordt soms vroegcastratie uitgevoerd bij kittens van 8 tot 12 weken. Onderzoek van de Universiteit Utrecht heeft aangetoond dat dit veilig is en geen nadelige effecten heeft op de groei of gezondheid van de kat.
Voordelen van Castratie
- Voorkomt ongewenste nestjes: Nederland heeft al een groot zwerfkattenprobleem. Castratie is de effectiefste manier om dit tegen te gaan
- Minder risico op tumoren: Bij poezen die voor de eerste loopsheid worden gecastreerd, is het risico op borsttumoren minimaal. Baarmoederontsteking wordt volledig voorkomen
- Geen loopsheid meer: Een gecastreerde poes wordt niet meer loops, wat stress voor zowel de kat als de eigenaar vermindert
- Minder sproeien en markeren: Gecastreerde katers sproeien veel minder of helemaal niet meer. De katterige geur van de urine vermindert sterk
- Minder vechtgedrag: Katers die gecastreerd zijn, vechten minder met andere katten, waardoor ze minder verwondingen en infecties oplopen
- Kleiner territorium: Gecastreerde katten zwerven minder ver van huis, waardoor ze minder risico lopen op verkeersongelukken
- Langere levensverwachting: Onderzoek toont aan dat gecastreerde katten gemiddeld langer leven dan ongecastreerde katten
De Operatie: Wat Kun Je Verwachten?
De castratie wordt uitgevoerd onder algehele narcose bij de dierenarts. De ingreep verschilt per geslacht.
Bij een kater:
De operatie is relatief eenvoudig en duurt ongeveer 15 tot 20 minuten. Via een kleine incisie in het scrotum worden de teelballen verwijderd. Meestal zijn er geen hechtingen nodig. De kater mag dezelfde dag nog naar huis.
Bij een poes:
De operatie is iets ingrijpender omdat de buikholte wordt geopend. De eierstokken (ovariectomie) of eierstokken en baarmoeder (ovariohysterectomie) worden verwijderd. De operatie duurt 30 tot 45 minuten. De poes krijgt hechtingen die na 10 dagen worden verwijderd of die zelf oplossen.
Voorbereiding:
- Je kitten moet nuchter zijn: minimaal 8 uur voor de operatie niet eten
- Water mag tot 2 uur voor de operatie
- De dierenarts doet vooraf een gezondheidscheck
Bij een kater:
De operatie is relatief eenvoudig en duurt ongeveer 15 tot 20 minuten. Via een kleine incisie in het scrotum worden de teelballen verwijderd. Meestal zijn er geen hechtingen nodig. De kater mag dezelfde dag nog naar huis.
Bij een poes:
De operatie is iets ingrijpender omdat de buikholte wordt geopend. De eierstokken (ovariectomie) of eierstokken en baarmoeder (ovariohysterectomie) worden verwijderd. De operatie duurt 30 tot 45 minuten. De poes krijgt hechtingen die na 10 dagen worden verwijderd of die zelf oplossen.
Voorbereiding:
- Je kitten moet nuchter zijn: minimaal 8 uur voor de operatie niet eten
- Water mag tot 2 uur voor de operatie
- De dierenarts doet vooraf een gezondheidscheck
Kosten Castratie en Sterilisatie
| Ingreep | Geschatte kosten | Inclusief |
|---|---|---|
| Kater castreren | EUR 80 - EUR 150 | Narcose, operatie, controle |
| Poes castreren (ovariectomie) | EUR 150 - EUR 250 | Narcose, operatie, hechtingen, controle |
| Poes castreren (ovariohysterectomie) | EUR 200 - EUR 300 | Narcose, operatie, hechtingen, controle |
| Vroegcastratie (asiel/fokker) | EUR 60 - EUR 120 | Narcose, operatie, vaak in aanschafprijs |
Herstel na de Operatie
Het herstel verschilt per kat en per type ingreep. Over het algemeen herstellen kittens snel van de operatie.
Kater:
- Meestal al binnen 1 tot 2 dagen weer de oude
- De wondjes genezen zonder hechtingen
- Houd de kattenbak de eerste dagen extra schoon om infectie te voorkomen
Poes:
- Het herstel duurt 7 tot 10 dagen
- De poes draagt vaak een medisch vestje of kap om likken aan de wond te voorkomen
- Beperk springen en rennen de eerste week
- Na 10 dagen worden eventuele hechtingen verwijderd
Tips voor de eerste dagen na de operatie:
- Bied een rustige, warme plek aan om te herstellen
- Controleer de wond dagelijks op roodheid, zwelling of vloeistof
- Geef kleine porties voedsel op de avond na de operatie
- Houd andere huisdieren even gescheiden als je kitten rust nodig heeft
- Neem contact op met de dierenarts bij koorts, niet eten of abnormale wondafscheiding
Kater:
- Meestal al binnen 1 tot 2 dagen weer de oude
- De wondjes genezen zonder hechtingen
- Houd de kattenbak de eerste dagen extra schoon om infectie te voorkomen
Poes:
- Het herstel duurt 7 tot 10 dagen
- De poes draagt vaak een medisch vestje of kap om likken aan de wond te voorkomen
- Beperk springen en rennen de eerste week
- Na 10 dagen worden eventuele hechtingen verwijderd
Tips voor de eerste dagen na de operatie:
- Bied een rustige, warme plek aan om te herstellen
- Controleer de wond dagelijks op roodheid, zwelling of vloeistof
- Geef kleine porties voedsel op de avond na de operatie
- Houd andere huisdieren even gescheiden als je kitten rust nodig heeft
- Neem contact op met de dierenarts bij koorts, niet eten of abnormale wondafscheiding
Gedragsveranderingen na Castratie
Na castratie veranderen de hormoonspiegels, wat invloed heeft op het gedrag van je kat.
Bij katers:
- Het sproeien vermindert of stopt volledig (bij 90% van de katers)
- Minder agressie en vechtgedrag
- Minder neiging om te zwerven
- De kater wordt vaak wat rustiger en aanhankeliger
Bij poezen:
- Geen loopsheid meer (geen rolligheid, geen roepen)
- Vaak wat rustiger en evenwichtiger gedrag
- Geen schijndrachtigheid meer
Let op gewichtstoename:
Na castratie verandert de stofwisseling. Gecastreerde katten hebben gemiddeld 20-30% minder calorieen nodig. Pas de voeding aan om overgewicht te voorkomen. Er bestaan speciale voedingen voor gecastreerde katten.
Mythe doorbroken: Castratie maakt je kat niet lui. Het vermindert hormoongedreven activiteit (vechten, zwerven), maar je kat houdt zijn persoonlijkheid. Spelen en jagen doen gecastreerde katten nog steeds graag.
Bij katers:
- Het sproeien vermindert of stopt volledig (bij 90% van de katers)
- Minder agressie en vechtgedrag
- Minder neiging om te zwerven
- De kater wordt vaak wat rustiger en aanhankeliger
Bij poezen:
- Geen loopsheid meer (geen rolligheid, geen roepen)
- Vaak wat rustiger en evenwichtiger gedrag
- Geen schijndrachtigheid meer
Let op gewichtstoename:
Na castratie verandert de stofwisseling. Gecastreerde katten hebben gemiddeld 20-30% minder calorieen nodig. Pas de voeding aan om overgewicht te voorkomen. Er bestaan speciale voedingen voor gecastreerde katten.
Mythe doorbroken: Castratie maakt je kat niet lui. Het vermindert hormoongedreven activiteit (vechten, zwerven), maar je kat houdt zijn persoonlijkheid. Spelen en jagen doen gecastreerde katten nog steeds graag.
Veelgestelde Vragen over Castratie en Sterilisatie
Het castreren of steriliseren van je kitten is een verantwoorde en verstandige keuze die we als katteneigenaar kunnen maken. Het voorkomt ongewenste nestjes, vermindert gezondheidsrisico's en zorgt vaak voor een rustiger en gelukkiger kat.
Plan de ingreep op tijd, bij voorkeur tussen 4 en 6 maanden, en bespreek met je dierenarts welke aanpak het beste past bij jouw kitten. Het herstel verloopt doorgaans snel en je kitten is al snel weer helemaal de oude. Een kleine ingreep met grote voordelen voor de rest van het leven van je kat.
Plan de ingreep op tijd, bij voorkeur tussen 4 en 6 maanden, en bespreek met je dierenarts welke aanpak het beste past bij jouw kitten. Het herstel verloopt doorgaans snel en je kitten is al snel weer helemaal de oude. Een kleine ingreep met grote voordelen voor de rest van het leven van je kat.
