Je zit lekker op de bank en je kitten springt op je schoot. Schattig, tot het ineens in je hand bijt. Of je loopt door de gang en twee kleine tanden grijpen je enkel. Herkenbaar? Bijtgedrag bij kittens komt heel vaak voor en is in de meeste gevallen volstrekt normaal. Toch wil je het op de juiste manier aanpakken, want schattige kitten-hapjes worden minder leuk als je kat volwassen is. In dit artikel leggen we uit waarom kittens bijten en hoe je er goed mee omgaat.
Waarom bijt mijn kitten?
Er zijn verschillende redenen waarom kittens bijten. De meest voorkomende reden is spel. Kittens leren jagen en vechten door te spelen, en bijten hoort daar gewoon bij. In een nest bijten kittens elkaar, en als het te hard gaat, piept het andere kitten en stopt het spel. Zo leren ze hun bijtdruk te doseren.
Een andere veelvoorkomende reden is tandjes krijgen. Tussen de 3 en 6 maanden wisselen kittens hun melktanden voor hun blijvende tanden. Dit kan jeuk en ongemak geven, en bijten verlicht dat gevoel. Je merkt dit doordat je kitten overal op kauwt: vingers, kabels, speelgoed, schoenen.
Sommige kittens bijten uit overstimulatie. Je aait je kitten en plotseling draait het zich om en bijt. Dit heet 'aai-agressie' en het betekent dat je kitten genoeg heeft gehad van het aaien. Het is geen echte agressie, maar een manier om te communiceren: stop alsjeblieft.
Tot slot kunnen kittens bijten uit angst, pijn of frustratie. Als het bijtgedrag plotseling verandert of je kitten boos of angstig lijkt, kan er iets anders aan de hand zijn.
Een andere veelvoorkomende reden is tandjes krijgen. Tussen de 3 en 6 maanden wisselen kittens hun melktanden voor hun blijvende tanden. Dit kan jeuk en ongemak geven, en bijten verlicht dat gevoel. Je merkt dit doordat je kitten overal op kauwt: vingers, kabels, speelgoed, schoenen.
Sommige kittens bijten uit overstimulatie. Je aait je kitten en plotseling draait het zich om en bijt. Dit heet 'aai-agressie' en het betekent dat je kitten genoeg heeft gehad van het aaien. Het is geen echte agressie, maar een manier om te communiceren: stop alsjeblieft.
Tot slot kunnen kittens bijten uit angst, pijn of frustratie. Als het bijtgedrag plotseling verandert of je kitten boos of angstig lijkt, kan er iets anders aan de hand zijn.
Speelgedrag versus agressie herkennen
| Kenmerk | Speelbijten | Agressief bijten |
|---|---|---|
| Lichaamshouding | Ontspannen, speels, wiebelt met achterlijf | Gespannen, oren plat, staart zwiept |
| Ogen | Grote pupillen, geconcentreerde blik | Vernauwde pupillen, strakke blik |
| Geluid | Stil of zacht mauwen | Grommen, blazen, hard mauwen |
| Bijtdruk | Zacht tot matig, laat snel los | Hard, houdt vast, kan huid doorbijten |
| Context | Tijdens spel, bij beweging | Bij benadering, aanraking of in het nauw |
| Na het bijten | Wil doorspelen, ontspannen | Trekt zich terug of blijft dreigen |
Tandjes krijgen: bijten door ongemak
Tussen de 3 en 6 maanden verliest je kitten de 26 melktanden en komen er 30 blijvende tanden voor in de plek. Dit proces kan oncomfortabel zijn en je kitten zoekt verlichting door te bijten en te kauwen op alles wat het tegenkomt.
Je kunt je kitten helpen door geschikt kauwspeelgoed aan te bieden. Rubber speeltjes die je even in de koelkast legt, geven een verkoelend en verzachtend effect op het tandvlees. Gevlochten touw speeltjes zijn ook goed, omdat de textuur prettig is om op te kauwen.
Let op dat je kitten niet op gevaarlijke dingen kauwt, zoals elektrische kabels. Beveilig kabels met kabelgoten of spray ze in met een bittere anti-kauwspray. Bied altijd voldoende veilige alternatieven aan. Het kauwgedrag neemt vanzelf af als alle blijvende tanden er zijn, meestal rond de 7 maanden.
Je kunt je kitten helpen door geschikt kauwspeelgoed aan te bieden. Rubber speeltjes die je even in de koelkast legt, geven een verkoelend en verzachtend effect op het tandvlees. Gevlochten touw speeltjes zijn ook goed, omdat de textuur prettig is om op te kauwen.
Let op dat je kitten niet op gevaarlijke dingen kauwt, zoals elektrische kabels. Beveilig kabels met kabelgoten of spray ze in met een bittere anti-kauwspray. Bied altijd voldoende veilige alternatieven aan. Het kauwgedrag neemt vanzelf af als alle blijvende tanden er zijn, meestal rond de 7 maanden.
Effectieve technieken om bijten af te leren
- Stop direct met spelen - Als je kitten in je hand bijt, zeg kort 'au' met een hoge stem en stop onmiddellijk met spelen. Sta op en loop weg. Hiermee leert je kitten: als ik bijt, stopt het leuke. Dit is hoe kittens het ook van nestgenoten leren.
- Speel nooit met je handen - Gebruik altijd speelgoed op afstand, zoals een hengelspeeltje, een balletje of een veertje aan een stok. Als je kitten leert dat handen speelgoed zijn, zal het ook als volwassen kat in handen bijten.
- Bied een alternatief aan - Gaat je kitten in de bijt-modus? Gooi een speeltje naar de andere kant van de kamer om de jacht-energie om te leiden. Een knisperend balletje of een muisje werkt vaak goed.
- Herken de signalen van overstimulatie - Let op de staart, de oren en de huid. Een zwiepende staart, achterover liggende oren of een trillende huid op de rug zijn tekenen dat je kitten genoeg heeft gehad. Stop dan met aaien voordat het gaat bijten.
- Zorg voor voldoende speeltijd - Speel minstens twee keer per dag 15 tot 20 minuten actief met je kitten. Een kitten dat genoeg beweegt en speelt, heeft minder behoefte om in handen en voeten te bijten.
- Straf niet - Sla of tik je kitten nooit als het bijt. Dit vergroot de angst en kan het bijtgedrag juist erger maken. Ook water spuiten raden we af, want het beschadigt het vertrouwen.
Bijten bij het aaien: aai-agressie begrijpen
Een veel voorkomende situatie: je aait je kitten en het spint tevreden. Plotseling bijt het in je hand en springt weg. Dit is zogenaamde aai-agressie of overstimulatie-agressie. Het betekent niet dat je kitten gemeen is. Het heeft simpelweg genoeg gehad van de aanraking.
Katten hebben een grens aan hoeveel aanraking ze prettig vinden. Bij sommige katten is die grens lager dan bij andere. Leer de signalen herkennen: de staart begint te zwiepen, de oren gaan wat naar achteren, de huid op de rug trilt of je kitten kijkt naar je hand. Dit zijn allemaal signalen dat het genoeg is.
Stop met aaien zodra je deze signalen ziet. Laat je kitten zelf beslissen wanneer het contact wil. Op termijn leert je kitten dat jij naar zijn signalen luistert, en dat vermindert de noodzaak om te bijten als communicatiemiddel.
Katten hebben een grens aan hoeveel aanraking ze prettig vinden. Bij sommige katten is die grens lager dan bij andere. Leer de signalen herkennen: de staart begint te zwiepen, de oren gaan wat naar achteren, de huid op de rug trilt of je kitten kijkt naar je hand. Dit zijn allemaal signalen dat het genoeg is.
Stop met aaien zodra je deze signalen ziet. Laat je kitten zelf beslissen wanneer het contact wil. Op termijn leert je kitten dat jij naar zijn signalen luistert, en dat vermindert de noodzaak om te bijten als communicatiemiddel.
Wanneer is bijtgedrag een probleem?
In de meeste gevallen is bijten bij kittens normaal en groeit het er gedeeltelijk uit naarmate de kat volwassen wordt. Maar er zijn situaties waarin je extra alert moet zijn. Als je kitten hard bijt en daarbij gromt, blaast of de haren overeind staan, kan er sprake zijn van angstagressie. Dit vraagt om een andere aanpak en soms professionele hulp van een kattengedragstherapeut.
Ook als het bijtgedrag plotseling verandert, bijvoorbeeld een normaal kalm kitten dat ineens veel bijt, kan er een medische oorzaak zijn. Pijn, koorts of een infectie kunnen bijtgedrag veroorzaken. Neem in dat geval contact op met de dierenarts.
Bij kittens die heel vroeg van de moeder zijn gescheiden (voor 8 weken) komt bijten vaker voor. Ze hebben niet geleerd van nestgenoten hoeveel bijtdruk acceptabel is. Bij deze kittens is extra geduld nodig en het consequent toepassen van de stop-en-negeer-methode.
Ook als het bijtgedrag plotseling verandert, bijvoorbeeld een normaal kalm kitten dat ineens veel bijt, kan er een medische oorzaak zijn. Pijn, koorts of een infectie kunnen bijtgedrag veroorzaken. Neem in dat geval contact op met de dierenarts.
Bij kittens die heel vroeg van de moeder zijn gescheiden (voor 8 weken) komt bijten vaker voor. Ze hebben niet geleerd van nestgenoten hoeveel bijtdruk acceptabel is. Bij deze kittens is extra geduld nodig en het consequent toepassen van de stop-en-negeer-methode.
Veelgestelde vragen over bijtgedrag bij kittens
Bijten bij kittens is normaal gedrag dat met de juiste aanpak goed te begeleiden is. De sleutel is begrijpen waarom je kitten bijt en daar passend op reageren. Speel nooit met je blote handen, stop het spel als je kitten bijt en zorg voor voldoende dagelijkse speelmomenten. Bij tandjes krijgen helpen koele kauwspeeltjes. Let op signalen van overstimulatie en respecteer de grenzen van je kitten.
Met geduld en consistentie leert je kitten dat handen niet om in te bijten zijn. En mocht het bijtgedrag niet afnemen of verergeren, aarzel dan niet om de dierenarts of een kattengedragstherapeut in te schakelen.
Met geduld en consistentie leert je kitten dat handen niet om in te bijten zijn. En mocht het bijtgedrag niet afnemen of verergeren, aarzel dan niet om de dierenarts of een kattengedragstherapeut in te schakelen.
